Hace un día perfecto para ver Las hormigas ciegas. Nubes, lluvia ligera y el Festival de San Sebastián como escenario para el estreno de ‘Las Ciegas Hormigas’ encargada de abrir la sección Zinemira del 74 Festival de San Sebastián. Un western rural de tormentas, carbón y supervivencia que parece haber esperado a este día para estrenarse.
Estamos en 1935. Tras una fuerte tormenta, un barco británico cargado de carbón encalla en la costa vasca. Lo que para unos es un accidente, para otros es una oportunidad. Durante toda la noche, los habitantes del pueblo bajan hasta la orilla para hacerse con ese oro negro que necesitarán durante el invierno. Entre ellos, un padre de familia arrastra a sus hijos mientras su mujer intenta convencerle de que aquello no puede acabar bien.
‘Las Ciegas Hormigas’ cuenta una época dura a través de una familia con muy pocos recursos. Una historia de dignidad y opresión que enfrenta a sus personajes contra la pobreza, la naturaleza y los caprichos del destino.



Creo que ya he hablado alguna vez en esta web de mi talasofobia y, si no es el caso, aquí va oficialmente mi presentación. Así que entro en esta película temiendo por mi bienestar y me encuentro con unas escenas entre peñas, acantilados y mar tan potentes y tan bien logradas que solo puedo felicitar al equipo por su trabajo. No me puedo imaginar el esfuerzo que hay detrás de esos días de rodaje empapados, con frío, viento y probablemente bastante más sufrimiento del que estamos viendo desde la butaca.
Porque esta es, sobre todo, una película de tormentas. La lluvia, el frío, el viento y la oscuridad dejan de ser paisaje para convertirse en personajes. Condicionan los movimientos, las decisiones y hasta el estado de ánimo de quienes los sufren. La costa deja de ser un escenario y se convierte en otra fuerza contra la que luchar.
En el fondo, ‘Las Ciegas Hormigas’ habla de sobrevivir cuando sobrevivir ya es un trabajo a tiempo completo. De una familia que se aferra a cualquier oportunidad mientras intenta conservar un poco de esperanza en un contexto que parece empeñado en quitársela.
Y cuando parece que por fin ha pasado la tormenta, siempre queda la sensación de que todavía puede llegar algo peor.
‘Inurri Itsuak’: Ekaitz film bat
Lainoek, zirimiriak eta Donostiako 74. Zinemaldiko eszenatoki paregabeak ‘Inurri Itsuak’ estreinatzeko eguna ezin hobea bihurtu dute. Zinemira atala irekitzeko aukeratutako ekaitzen, ikatzaren eta biziraupenaren inguruan eraikitako landa-eremuko Western honek gaurko eguna itxoiten zegoela dirudi.
1935. urtean gaude. Ekaitz bortitz baten ondoren, ikatzez betetako itsasontzi britaniar batek euskal kostaldean hondartzen du. Hainbatentzat ezbehar bat dena beste batzuentzat aukera bat da. Gau osoan zehar, herriko auzokideak itsasertzeraino gerturatzen dira negua jasateko behar duten urre beltz horren bila. Bizilagunen artean, gizon batek seme-alabak itsasontzira daramatza, bere emazteak gauzak ondo bukatuko ez direla konbentzitzen saiatzen den bitartean.
‘Inurri Itsuak’ baliabide gutxi dauzkan familia baten ikuspuntutik garai gogor bat kontatzen du; duintasun eta opresio istorio bat txirotasunari, naturari eta patuaren indarrari aurre egin behar duten pertsonaiekin.



Uste dut web honetan nire talasofobiari buruz hitz egin dudala noizbaiten baina, hala ez baldin ba da, hemen dator, ofizialki, nire aurkezpena. Film honetan nire ongizateaz kezkatuta sartu nintzen eta haitzen, itsaslabarren eta itsasoaren hain ondo egindako eta hain indartsuak diren eszena batzuekin aurkitu eta gero, soilik talde osoa zoriontzea geratzen zait. Filmaketa egun haietan egonden ahalegina ezin dezaket irudikatu, blai eginda, izugarrizko haizearekin, hotza pasatzen eta seguruenik, gure eserlekutik antzeman dezakegun baino sufrimendu gehiagorekin.
Hau, batez ere, ekaitz film bat delako. Euriak, hotzak, haizeak eta iluntasunak paisaia izateari uzten diote eta pertsonaia bilakatzen dira, horiek sufritu behar dituzten pertsonen mugimenduak, erabakiak eta gogo-aldarteak mugatzen. Itsasaldea eszenatoki bat izatetik borrokatu behar den beste indar batean bihurtzen delako.
‘Inurri itsuak’ funtsean bizirauteari buruz hitz egiten du, bizirautea denbora osoko lana bihurtu denean. Agertzen den aukera orori tinko heltzen dion familia bati buruz, geratzen zaien itxaropen apurra mantentzen saiatzen dena, hura ezabatzeko erabakita dirudien testuinguru batean.
Eta, azkenean ekaitza guztiz baretu dela dirudienean, zerbait okerragoa gerta daitekeen sentsazioa irauten du.
(Traducción: Carmen Echeveste e Iker González)


